Kendi Kendine Uyarım
Self-stimulation
Tanım
Bireyin kendi uyarılmışlık düzeyini (arousal) içsel veya dışsal eylemlerle tetikleme ya da artırma süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca sessiz ve az uyarıcılı bir odada uzun süre yalnız kalan 8 aylık bir bebeğin, kendi çıkardığı seslerle mırıldanması, ellerini birbirine vurması ve çevresindeki nesnelere dokunarak duyusal girdisini artırmaya çalışması kendi kendine uyarım örneğidir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik ve davranışsal perspektiften incelendiğinde, kendi kendine uyarım, organizmanın homeostatik dengesini korumak veya yetersiz duyusal/dürtüsel girdiyi (understimulation) telafi etmek amacıyla geliştirdiği adaptif bir mekanizmadır. Bilişsel ve gelişimsel psikolojide, özellikle erken çocukluk evresinde, dış çevreden yeterli uyarı alamayan bebeklerin motor aktivite, ses üretimi veya otodinamik dokunma yoluyla merkezi sinir sistemini aktive etmesiyle kendini gösterir. Klinik bağlamda ise otizm spektrum bozukluğu gibi durumlarda tekrarlayıcı hareketler (stimming) şeklinde tezahür edebilir; bu durum, duyusal girdinin regülasyonu işlevini görür. Aynı zamanda beyin ödül merkezlerinin (mezolimbik dopaminerjik yolak) devreye girmesiyle pekişebilen bir süreçtir.
Etimoloji
İngilizce 'self-' (kendi, öz) öneki ile Latincede 'stimulare' (dürtmek, kamçılamak, uyarmak) fiilinden türetilen 'stimulation' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Mastürbasyon (yalnızca cinsel uyarımı ve hazzı ifade eden dar kapsamlı bir alt türdür); stimming (özellikle nörodiverjan bireylerde görülen stereotipik ve tekrarlayıcı hareketleri tanımlar ancak daha spesifik bir klinik görünümdür).
Keşfetmeye Devam Edin
Gama Dalgası
Gama Dalgası
Gamma Wave
Beynin elektromanyetik alan aktivitesinde, genellikle 25 ile 100 Hz aralığında değişen, algı, öğrenme ve üst düzey bilişsel süreçlerle ilişkilendirilen düşük genlikli yüksek frekanslı nöral salınımdır.
İncele
Doğuştan Gelen
Doğuştan Gelen
İnborn
Organizmanın genetik koduyla aktarılan, herhangi bir öğrenme süreci veya çevresel deneyim olmaksızın var olan anatomik, fizyolojik veya davranışsal özellikler.
İncele
Purkinje Figürleri
Purkinje Figürleri
Purkinje Figures
Gözün sklerası üzerinden yönlendirilen yoğun bir ışık kaynağı aracılığıyla, bireyin kendi retinal kan damarı ağını doğrudan görselleştirme fenomeni.
İncele
Gecikmiş Geri Bildirim
Gecikmiş Geri Bildirim
Delayed Feedback
Motor hareketleri yönlendirmek ve izlemek amacıyla duyulardan gelen geri bildirimin zamansal olarak geciktirilmesi olgusudur.
İncele