Karotis Stenozu
Carotid Stenosis
Tanım
Boynun her iki yanında yer alan ve beyne oksijenli kan taşıyan ana şah damarlarının (karotis arterler) aterosklerotik plaklar nedeniyle daralması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
68 yaşında hipertansiyon ve hiperlipidemi öyküsü olan bir hasta, sol gözünde ani gelişen geçici görme kaybı (amaurosis fugax) ve sağ kolunda birkaç dakika süren güç kaybı şikayetleriyle kliniğe başvurur. Yapılan karotis doppler ultrasonografisinde, sol internal karotis arterde yüzde 80 oranında kritik darlık saptanır ve hasta nöroloji ile vasküler cerrahi konsültasyonu ile acil tedavi protokolüne alınır.
Derin Analiz
Karotis stenozu, sistemik aterosklerozun bir tezahürü olarak endotel disfonksiyonu, lipid birikimi ve kronik inflamatuar süreçler sonucunda arter lümeninde daralma meydana gelmesiyle karakterizedir. Vasküler rezistansın artması ve serebral perfüzyon basıncının düşmesi, hemodinamik yetmezliğe zemin hazırlayabilir. Daha da önemlisi, plak yüzeyindeki ülserasyonlar veya fissürler tromboembolik olayları tetikleyerek iskemik inmelerin (felç) en önemli etiyolojik faktörlerinden birini oluşturur. Tanı sürecinde renkli doppler ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi anjiyografi (BTA) veya manyetik rezonans anjiyografi (MRA) ile darlık derecesi North American Symptomatic Carotid Endarterectomy Trial (NASCET) kriterlerine göre yüzde olarak hesaplanır.
Etimoloji
Fransızca 'carotide' [Yunanca karōtis - derin uyku getiren, baş dönmesi yapan şah damarı] + Latince 'stenosis' [daralma, büzülme, Yunanca stenōsis]
Karıştırmayın
Vertebrobaziler yetmezlik (arka dolaşım sistemi sorunları ile karıştırılır; karotis stenozu ön dolaşımı etkiler) ve intracranial ateroskleroz (beyin içi damar daralmaları ile karıştırılır).
Keşfetmeye Devam Edin
Ateroskleroz
Atherosclerosis
Atardamar iç duvarlarında kolesterol ve diğer lipidlerin birikerek aterom plakları oluşturması ve damar esnekliğini kaybetmesiyle karakterize yaygın bir vasküler patoloji.
Doppler Ultrasonografi
Doppler Ultrasonography
Damarlar içindeki kan akışının yönünü, hızını ve türbülansını yüksek frekanslı ses dalgaları yardımıyla non-invaziv olarak değerlendiren tıbbi görüntüleme yöntemidir.