Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mikrobiyom

Microbiome

Tanım

Belirli bir ekolojik çevrede, özellikle insan vücudunda yaşayan mikroorganizmaların tamamı ve bunların kolektif genetik materyali.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji araştırmalarında, majör depresif bozukluk tanısı alan bir bireyin bağırsak mikrobiyomunda *Bacteroidetes* ve *Firmicutes* oranlarındaki değişimin, kortizol salınımını ve stres yanıtını (HPA aksı) nasıl etkilediğinin incelenmesi.

Derin Analiz

Mikrobiyom kavramı, yalnızca konak organizmanın üzerinde veya içinde yaşayan bakteri, virüs, mantar ve protist gibi canlıların sayısını değil, aynı zamanda bu topluluğun kodladığı genetik havuzu (metagenom) da kapsar. Özellikle bağırsak mikrobiyomu, merkezi sinir sistemi ile çift yönlü iletişim kuran mikrobiyota-bağırsak-beyin aksı (microbiota-gut-brain axis) yoluyla nörotransmitter sentezi (serotonin, dopamin vb.), vagus siniri aktivasyonu ve nöroinflamasyon süreçleri üzerinde doğrudan modülatör etki gösterir. Disbiyozis olarak adlandırılan kompozisyonel dengesizlikler; depresyon, anksiyete, inflamatuar bağırsak hastalıkları ve nörodejeneratif süreçlerin etiyolojisinde kritik bir çevresel ve biyolojik değişken olarak incelenmektedir.

Etimoloji

Antik Yunanca 'μικρός' (mikrós, küçük) + 'βίος' (bíos, yaşam) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; belirli bir ekolojik nişte yaşayan mikroorganizmalar topluluğunu ve bunların kolektif genomunu ifade eder.

Karıştırmayın

Mikrobiyota (yalnızca mikroorganizma türlerinin canlı topluluğunu ifade ederken, mikrobiyom bu topluluğun genetik materyalini ve çevresel habitatını da kapsar).