Kripsis
Crypsis
Tanım
Bir organizmanın hareketsizlik, davranışsal adaptasyonlar veya morfolojik kamuflaj yoluyla çevresinde fark edilmez hâle gelme yeteneği.
Örnek Vaka / Uygulama
Yaprak böceğinin (Phyllium) bir bitki dalı veya yaprağı üzerinde hiçbir hareket belirtisi göstermeksizin saatlerce sabit kalması, avcı kuşların görsel arama imajını (search image) bozarak kriprik bir avantaj sağlar.
Derin Analiz
Ekolojik ve evrimsel psikoloji bağlamında kripsis, canlıların avcılardan kaçınmak veya avlarını pusuya düşürmek suretiyle hayatta kalma başarısını artıran temel bir adaptif stratejidir. Yalnızca görsel renk uyumunu (homokromi) kapsamaz; aynı zamanda işitsel sessizlik, koku salınımını baskılama veya motor eylemsizlik (immobility) gibi çoklu duyusal maskeleme biçimlerini de içerir. Bilişsel düzeyde, avcının dikkat mekanizmalarını, şekil-zemin algısını (figure-ground perception) ve örüntü tanıma süreçlerini manipüle ederek bilişsel bir körlük yaratır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'kryptós' (kriptos: gizli, saklı) kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mimikri (taklit) ile sıkça karıştırılır; mimikri bir organizmanın başka bir türü taklit etmesini içerirken, kripsis genel olarak çevreyle bütünleşerek ortama kamufle olmayı ve tespit edilememeyi hedefler.