Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Zorla Çiftleşme

Forced Copulation

Tanım

Bir erkeğin, dişinin rızası olmaksızın onunla gerçekleştirdiği cinsel birleşme eylemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yaban sinekleri (Panorpa) üzerinde yapılan etolojik gözlemlerde, besin kaynaklarına erişemeyen küçük erkeklerin dişilere zorla çiftleşme girişiminde bulunduğu, ancak dişilerin bu durumu engellemek için kaçış ve direnç sergilediği gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında zorla çiftleşme, erkek bireylerin üreme başarısını maksimize etmek amacıyla başvurduğu alternatif bir çiftleşme stratejisidir. Kaynak sınırlılığı veya fiziksel dezavantajlar nedeniyle kur yapma ve kaynak sunma (hediye avı vb.) yoluyla dişi tercihi kazanamayan küçük veya alt statüdeki erkekler, bu yola başvurabilirler. Ancak davranış ekolojisi araştırmaları, bu taktiğin genellikle çok daha düşük üreme başarısı ile sonuçlandığını, ayrıca dişilerde buna karşı çeşitli fizyolojik ve davranışsal direnç mekanizmalarının evrildiğini göstermektedir.

Etimoloji

İngilizce 'forced' (zorlanmış, cebri, Latince *fortiare* kökünden) ve 'copulation' (çiftleşme, Latince *copulatio* [bağlama, birleştirme]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Rıza dışı cinsel ilişki (tecavüz) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; zorla çiftleşme terimi etiolojik olarak hem insan davranışlarını hem de non-human hayvanlar arasındaki üreme stratejilerini kapsayan daha geniş bir ekolojik literatürde kullanılır.