Annelik Davranışı
Maternal Behavior
Tanım
Dişi bireylerin yavrularını besleme, koruma, ısı düzenlemesini sağlama ve hayatta kalma becerilerini öğretme yönündeki eylemlerinin bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni doğum yapmış bir kemirgenin, yavrularını nest (yuva) içinde tutmak için sürekli olarak onları ağzıyla taşıması, sıcaklıklarını korumak amacıyla üzerlerine kapanması ve potansiyel tehditlere karşı agresif savunma sergilemesi, maternal davranışın somut bir laboratuvar örneğidir.
Derin Analiz
Annelik davranışı, evrimsel biyoloji, etoloji ve nöroendokrinolojinin kesişim kümesinde yer alan karmaşık bir fenotipik ifadedir. Östrojen, oksitosin, progesteron ve prolaktin gibi hormonların hipotalamik devreler üzerindeki modülatör etkisi, yavruların doğuştaki gelişimsel statüsüne (altrikal veya precocial oluşuna) ve çevresel tetikleyicilere bağlı olarak dinamik bir şekilde biçimlenir. Nörobiyolojik düzeyde, medial preoptik alan (MPOA) ve mezolimbik dopaminerjik ödül sistemi, yavruların bakımına yönelik motivasyonel ve sevecen yanıtların sürdürülmesinde kritik birincil odak noktalarıdır.
Etimoloji
Latince 'mater' (anne) sözcüğünden türetilen 'maternalis' sıfatı ile Eski İngilizce kökenli 'behaffan' (davranmak, tutum sergilemek) fiilinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Ebeveynlik davranışı (parental behavior) daha geniş bir üst kavramdır ve hem dişi hem erkek bireylerin bakım ebeveynliği rollerini kapsar; babalık davranışı (paternal behavior) ise yalnızca erkek bireylerin yavrulara gösterdiği benzer bakım tepkilerini ifade eder.