İlk Değerler Kanunu
Law Of İnitial Values
Tanım
Fizyolojik bir sistemin verdiği sonraki tepkinin büyüklüğünün, o sistemin uyarılma öncesi başlangıç durumuna bağlı olduğunu savunan biyolojik ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek stresli bir iş görüşmesi öncesinde kalp atış hızı dakikada 110 atım olan bir bireyin, mülakat sırasındaki aniden gelen zor bir soruya verdiği kardiyovasküler tepki (örneğin nabzın 120'ye çıkması), istirahat halinde nabzı 70 olan başka bir adayın aynı soru karşısında nabzını 70'ten 100'e çıkararak gösterdiği tepkiye kıyasla oransal olarak çok daha zayıf kalacaktır.
Derin Analiz
Otonom sinir sistemi dinamikleri ve psikofizyoloji bağlamında, homeostatik mekanizmaların sınırlarını belirleyen kritik bir yasalılıktır. Joseph Wilder'ın formüle ettiği bu ilke, bir sistem halihazırda yüksek bir aktivasyon düzeyindeyse (örneğin taşikardi durumundaki kalp atımı), dışsal veya içsel bir uyarıcıya karşı vereceği oransal tepkinin daha düşük olacağını öngörür. Tersine, sistem istirahat durumundaysa (düşük bazal tonus), aynı uyarıcı çok daha belirgin bir fizyolojik sapma yaratacaktır. Bu durum, psikofizyolojik araştırmalarda ve poligraf ölçümlerinde 'tavan ve taban etkileri' (ceiling and floor effects) olarak istatistiksel ve fizyolojik düzeyde mutlak surette hesaba katılması gereken non-lineer bir varyans kaynağıdır.
Etimoloji
İngilizce 'law' [kanun/yasa] + Latince 'initialis' [başlangıçsal, ilk] ve 'valere' [güçlü olmak, değer taşımak] köklerinden türetilmiştir. 1931 yılında Amerikalı nöropsikiyatrist Joseph Wilder tarafından literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Homeostazi kavramı ile sıklıkla karıştırılır; ancak homeostazi sistemin dengesini koruma eğilimini ifade ederken, ilk değerler kanunu bu dengenin kurulduğu andaki bazal seviyenin, verilecek tepkinin vektörünü ve yönünü doğrudan nasıl belirlediğini inceler.