Adaptasyon Hastalığı
Disease Of Adaptation
Tanım
Uzun süreli fizyolojik veya psikolojik stres tepkilerinin kısmen tetiklediği ya da şiddetlendirdiği hipertansiyon ve miyokard enfarktüsü gibi patolojik durumlar grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllarca yoğun iş baskısı ve mobbing altında çalışan 48 yaşındaki bir bireyin, tükenme evresine girerek açıklanamayan hipertansiyon, mide ülseri ve nihayetinde miyokard enfarktüsü geçirmesi adaptasyon hastalığının klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Endokrinolog Hans Selye tarafından kavramsallaştırılan bu terim, organizmanın kronik stresörlere karşı gösterdiği homeostatik direnişin tükenme evresinde ortaya çıkan somatik bozuklukları tanımlar. Stres ekseni olan hipotalamik-hipofizer-adrenal (HPA) aksının ve sempatik sinir sisteminin uzun süreli aktivasyonu, glukokortikoid salınımının kronikleşmesine ve buna bağlı olarak immün süpresyon, endotel disfonksiyonu ve kardiyovasküler sistemde yapısal hasara yol açar. Bu süreç, psikolojik stresin somatik hastalıklara dönüşümünün mekanistik temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'adaptare' (uyarlamak, uydurmak) ve Orta Türkçe 'hastalık' kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Hans Selye'nin Genel Adaptasyon Sendromu (GAS) teorisine dayanır.
Karıştırmayın
Somatizasyon bozukluğu ile karıştırılabilir; ancak somatizasyon psikolojik stresin fiziksel semptomlar olarak algılanması ve ifade edilmesini içerirken, adaptasyon hastalığı stresin organ sistemlerinde yarattığı gerçek ve ölçülebilir doku hasarı/patolojidir.