Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otonom Öğrenme

Autonomic Learning

Tanım

Kalp hızı ve kan basıncı gibi otonom sinir sistemi fonksiyonlarındaki değişimleri içeren tepkilerin edinildiği bir öğrenme türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek sesli bir alarm tonu (koşullu uyarıcı) ile birlikte düzenli olarak elektrik şokuna (koşulsuz uyarıcı) maruz kalan bir birey, zamanla sadece alarm sesi duyulduğunda dahi anksiyete olmaksızın doğrudan kalp hızında artış ve kan basıncında yükselme (koşullu otonom tepki) sergiler.

Derin Analiz

Otonom öğrenme, istem dışı fizyolojik süreçlerin klasik koşullama veya benzeri süreçler aracılığıyla nasıl modifiye edilebileceğini inceler. Sempatik ve parasempatik sinir sistemlerinin aracılık ettiği bu süreç; kalp atım hızı, vazokonstriksiyon, galvanik deri tepkisi (GSR) ve kan basıncı gibi viseral ve glandüler tepkilerin çevresel uyarıcılara karşı uyum sağlayıcı veya maladaptif şekillerde tepki verme kapasitesini açıklar. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistem (özellikle amigdala ve hipotalamus) ile otonomik çıktıyı yöneten beyin sapı nükleusları arasındaki sinaptik plastisite ve entegrasyon bu öğrenme biçiminin temelini oluşturur.

Etimoloji

Latince 'autonomus' [kendi kendine çalışan, bağımsız] (Yunanca 'autos' [kendi] + 'nomos' [yasa/kural]) ve Orta İngilizce 'lernen' [edinmek, bilgi sahibi olmak] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

İstemli motor öğrenme (motor learning) ile karıştırılabilir; ancak otonom öğrenme somatik kas sistemini değil, otonom sinir sisteminin kontrolündeki istemsiz viseral fonksiyonları hedef alır.