Kasılabilirlik
Contractility
Tanım
Canlı dokuların, özellikle kas liflerinin, bir uyarıcıya yanıt olarak boyutsal olarak kısılma ve gerilme kapasitesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kardiyoloji kliniklerinde ekokardiyografi çekimi sırasında sol ventrikülün atım fraksiyonunun (ejection fraction) ölçülmesi, miyokardiyal kasılabilirlik kapasitesinin doğrudan bir değerlendirmesidir. Kalp yetmezliği vakalarında bu kapasitenin düşmesi, dokulara yeterli oksijenli kan pompalanamamasına yol açar.
Derin Analiz
Kasılabilirlik, biyolojik dokuların homeostatik ve mekanik işlevselliğinin temelini oluşturur. Miyozin ve aktin filamentlerinin kayma teorisi (sliding filament theory) çerçevesinde, kalsiyum iyonlarının ($ ext{Ca}^{2+}$) sarkoplazmik retikulumdan salınımı ve ATP hidrolizi ile moleküler düzeyde tetiklenir. Kardiyovasküler fizyolojide miyokardiyal kasılabilirlik (inotropi), ön yük (preload) ve son yükten (afterload) bağımsız olarak kalbin kasılma gücünü ifade eder. Nörobiyolojik ve fizyolojik bağlamda, bu mekanizma motor nöronların uç plakalarından salgılanan asetilkolinin kas zarında aksiyon potansiyeli yaratmasıyla başlar.
Etimoloji
Latince 'contrahere' (birlikte çekmek, büzmek) fiilinden türetilmiş ve kapasite belirten '-ilitas' sonekiyle şekillenmiştir.
Karıştırmayın
Elastisite (gerildikten sonra eski haline dönme direnci) ve tonus (kasın dinlenme halindeki hafif gerginlik durumu) kavramlarıyla karıştırılır; kasılabilirlik ise aktif bir uyarıya karşılık boyu kısaltma ve iş yapma yeteneğidir.