Lamarkizm
Lamarckism
Tanım
Bir organizmanın yaşamı boyunca edindiği fiziksel ve işlevsel özelliklerin doğrudan yavrularına aktarıldığını savunan tarihi evrim teorisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Zürafaların yüksek ağaçlardaki yapraklara ulaşmak için boyunlarını sürekli uzatması sonucu boyunlarının nesiller boyu uzayarak yavrularına aktarıldığı yönündeki klasik hipotez, Lamarckçı kalıtımın en bilinen tarihsel örneğidir.
Derin Analiz
Lamarkizm, klasik evrim biyolojisinde kazanılmış karakterlerin kalıtımı (inheritance of acquired characteristics) esasına dayanır. Jean-Baptiste Lamarck tarafından 1809 yılında formüle edilen bu yaklaşım, temel olarak 'kullanım ve kullanılmama' (use and disuse) yasası ile çevre etkisiyle oluşan değişimlerin sonraki nesillere aktarıldığı varsayımına dayanır. Uzun yüzyıllar boyunca Darwinci doğal seçilim ve genetik mekanizmaların keşfiyle geçersiz sayılsa da, modern epigenetik bulguları, çevresel faktörlerin DNA ekspresyonunu değiştirebileceğini ve bu modifikasyonların bazı durumlarda transgenerasyonel olarak aktarılabileceğini göstererek Lamarckçı perspektife kısmi ve mekanistik bir revizyonla yeniden ilgi kazandırmıştır.
Etimoloji
Fransız doğa bilimci Jean-Baptiste Lamarck'ın soyadından (Lamarck) türetilmiş olup, Fransızca '-ism' (akım, teori) ekiyle oluşturulmuştur.
Karıştırmayın
Darwinci Doğal Seçilim. Darwin, popülasyondaki rastgele genetik varyasyonların avantaj sağlayanlarının seçildiğini savunurken; Lamarckizm, bireyin yaşam boyu edindiği çaba ve adaptasyonların doğrudan kalıtıldığını öne sürer.
Keşfetmeye Devam Edin
Epigenetik
Epigenetics
DNA'nın nükleotid diziliminde herhangi bir değişiklik yaratmaksızın, gen aktivitesini ve ifadesini değiştiren kalıtımsal kimyasal modifikasyonları inceleyen bilim dalıdır.
İncele
Doğal Seçilim
Natural Selection
Çevresel baskılar karşısında avantaja sahip kalıtsal özellikler barındıran bireylerin hayatta kalma ve üreme başarısının artmasıyla popülasyonun genetik yapısının nesiller boyu değiştiği temel evrimsel mekanizma.
İncele