Ribot Yasası
Ribot’s Law
Tanım
Beyin hasarı sonrasında ortaya çıkan retrograde amnezide, en son edinilen anıların en kırılgan, en eski anıların ise en dirençli olduğunu savunan ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
58 yaşında geçirdiği serebrovasküler olay (inme) sonrası retrograde amnesi gelişen bir hasta, son 5 yıldaki evlilik yıl dönümlerini ve torunlarının isimlerini hatırlamakta güçlük çekerken, 20'li yaşlarındaki üniversite yıllarına ait anılarını ve çocukluk arkadaşlarının isimlerini net bir şekilde hatırlayabilmektedir.
Derin Analiz
Ribot Yasası, bellek konsolidasyonunun zamansal dinamiklerini açıklayan temel nöropsikolojik formülasyonlardan biridir. Nöral hasar veya travma hipokampal ve neokortikal ağları bozduğunda, sinaptik plastisite ile pekişme süreci henüz tamamlanmamış yakın döneme ait epizodik ve semantik anılar yıkıma en yatkın olanlardır. Buna karşın, uzun yıllar boyunca tekrarla pekişmiş ve neokortekste dağıtık temsil kazanmış eski anılar (çocukluk anıları gibi) bu bozulmadan görece daha az etkilenir. Bu durum, belleğin zamansal gradyanını (temporal gradient) ortaya çıkarır. Ayrıca Ribot, çok dilli bireylerin afazi iyileşme süreçlerinde de benzer bir ilkenin geçerli olduğunu, bireyin ana dilinin (en erken edinilen dilin) yabancı dillere kıyasla daha önce geri döndüğünü öne sürmüştür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Anterograd amnesi ile karıştırılabilir; anterograd amnesi yeni bilgi öğrenme yetersizliğiyken, Ribot Yasası geçmişte depolanmış anıların hasara karşı zamansal hassasiyet sıralamasıyla ilgilidir. Ayrıca Pitres kuralı ile de sıkça kıyaslanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Pitres Kuralı
Pitres Kuralı
Pitres’ Rule
Çok dilli bireylerde inme veya serebral hasar sonrası gelişen afaziden iyileşme sürecinde, ilk olarak en sık kullanılan ana dilin geri kazanıldığını belirten klinik genelleme.
İncele