Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metabotropik Reseptör

Metabotropic Receptor

Tanım

Kendi yapısında bir iyon kanalı barındırmayan, bunun yerine sinyali hücre içindeki ikincil haberci sistemlerine ve dolaylı yoldan iyon kanallarına ileten bir nörotransmitter reseptör sınıfı.

Örnek Vaka / Uygulama

Hipokampustaki glutamaterjik sinapslarda, metabotropik glutomat reseptörlerinin (mGluR) uyarılması, uzun süreli potansiyasyon (LTP) süreçlerini etkileyerek öğrenme ve bellek konsolidasyonu sırasında sinaptik gücün ayarlanmasını sağlar.

Derin Analiz

Metabotropik reseptörler, sinaptik iletimin modülasyonunda ve nöral plastisitede kritik bir rol omuzlar. İyonotropik reseptörlerin aksine hızlı elektriksel tepkiler üretmek yerine, çoğunlukla G proteinleri (GPCR) aracılığıyla yavaş ama uzun süreli biyokimyasal cascades (zincirleme reaksiyonlar) başlatırlar. Ligand bağlanması, reseptörün konformasyonel değişimine ve G proteininin ayrışmasına yol açar; bu durum adenilat siklaz veya fosfolipaz C gibi enzimlerin aktivasyonunu tetikler. Sonuç olarak, hücre içi ikincil haberciler (cAMP, IP3, DAG) yükselir ve gen ekspresyonundan iyon kanallarının açılıp kapanmasına kadar geniş bir hücresel yanıt spektrumu düzenlenir.

Etimoloji

Yunanca 'meta' [öte, sonra, aracılığıyla] + 'tropos' [dönüş, yönelim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; hücresel aktivitenin ikincil metabolik yollarla yönlendirilmesini ifade eder.

Karıştırmayın

İyonotropik reseptör ile karıştırılır. İyonotropik reseptörler ligand bağlandığı anda kendi üzerindeki iyon kanalını açarak doğrudan elektriksel potansiyel yaratırken, metabotropik reseptörler aracı proteinler kullanır ve dolaylı, daha yavaş bir etki gösterir.