Bilişsel Değerlendirme Sistemi
CAS
Tanım
J.P. Das ve Jack Naglieri tarafından geliştirilen, Luria'nın PASS teorisine (Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardışık İşlemler) dayanan bireysel zeka ve bilişsel yetenek bataryası.
Örnek Vaka / Uygulama
Akademik başarıda ani bir düşüş yaşayan ve sınıfta odaklanma sorunları bildiren 9 yaşındaki bir çocuk, detaylı bir nöropsikolojik değerlendirme için klinik psikoloğa yönlendirilir. Psikolog, geleneksel bir zeka testi yerine CAS uygulayarak çocuğun alt ölçek profillerini inceler. Sonuçlarda Eşzamanlı ve Ardışık işlemler normal aralıkta çıkarken, Planlama ve Dikkat alt testlerinde belirgin bir çelişki (düşüklük) saptanır. Bu veri, çocuğun genel zeka kapasitesinde bir sorun olmadığını, aksine yürütücü işlevler ve dikkat modülasyonunda desteğe ihtiyacı olduğunu gösterir ve müdahale programı buna göre şekillendirilir.
Derin Analiz
Bilişsel Değerlendirme Sistemi (CAS), geleneksel IQ testlerinin aksine g-faktörünü tek bir skor altında toplamak yerine, beynin nöropsikolojik organizasyonunu ve bilgi işleme süreçlerini ölçmeyi hedefler. Alexander Luria'nın fonksiyonel beyin birimleri modelinden türetilen PASS teorisini temel alır. Batarya; bireyin karmaşık problemleri çözme stratejilerini (Planlama), uyarılmışlık halini sürdürme kapasitesini (Dikkat), uyaranları bütünsel olarak ele alma becerisini (Eşzamanlı İşlemler) ve bilgiyi belirli bir sıraya koyma yeteneğini (Ardışık İşlemler) laboratuvar hassasiyetinde inceler. Özellikle öğrenme güçlüğü, DEHB ve nörogelişimsel farklılıkların ayırıcı tanısında klinik psikologlara ve nöropsikologlara nitelikli ampirik veriler sunar.
Etimoloji
İngilizce 'Cognitive' (Latince 'cognoscere' [bilmek, tanımak]) ve 'Assessment' (Latince 'assidere' [yanında oturmak, değer biçmek]) kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronim.
Karıştırmayın
WISC-R veya WAIS gibi geleneksel Wechsler zeka ölçekleri ile karıştırılır; ancak WISC kristalize ve akışkan zekayı akademik başarı odaklı irdelerken, CAS tamamen bilişsel bilgi işleme süreçlerine ve nöropsikolojik mekanizmalara odaklanır.