Çoklu Çiftleşme
Multiple Mating
Tanım
Dişi bireylerin, babalık kesinliğini ortadan kaldırarak yavru korumasını maksimize etmek ve üstün genetik hatları seçmek amacıyla birden fazla erkekle çiftleşmesi stratejisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Primates familyasından bir dişi şempanze, kızgınlık döngüsü içerisinde gruptaki neredeyse tüm erişkin erkeklerle çiftleşir. Bu davranış, alfa erkeğinin yavruyu öldürmesini engeller çünkü erkek, yavrunun kendi genetik materyalini taşıma ihtimalini hesaba katarak anneye ve yavruya karşı korumacı bir statü benimser.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve davranış ekolojisi bağlamında çoklu çiftleşme, özellikle memeli ve primat topluluklarında maternal yatırımın korunması için gelişmiş adaptif bir mekanizmadır. Dişinin, grubun hakim erkekleriyle kurduğu bu stratejik ilişki ağı, infantisid (yavru katli) riskini drastik biçimde düşürür; zira her bir erkek, yavrunun kendi genetik mirası olma ihtimalini göz önünde bulundurarak dişi ve yavrularını koruma altına alır. Kriptik dişi tercihi (cryptic female choice) ile doğrudan bağlantılı olan bu olgu, döllenme olasılığının en yüksek olduğu ovulasyon penceresinde dişi fizyolojisinin eş seçimini manipüle etmesine olanak tanır.
Etimoloji
İngilizce 'multiple' (çoklu, birden fazla; Latince *multiplicare* [çoğaltmak]) ve 'mating' (çiftleşme, eşleşme; Eski İngilizce *gemaecca* [eş, denk]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Polijini (tek bir erkeğin birden çok dişiyle çiftleşmesi) ve poliandri (tek bir dişinin birden çok erkekle kalıcı sosyal bağ kurması) ile karıştırılır; ancak çoklu çiftleşme sosyal bir kuramdan ziyade üreme stratejisine dayalı taktiksel bir davranıştır.