Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Davranışsal Homoloji

Behavior Homology

Tanım

Farklı türler arasında paylaşılan ortak bir atadan miras kalındığını düşündüren işlevsel ve biçimsel davranış benzerliğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Primatlarda ve bazı kemirgen türlerinde gözlenen sosyal oyun davranışlarının belirli motor kalıpları ve vokalizasyonları incelenirken, bu davranışların ortak bir memeli atadan türemiş homolog özellikler taşıyıp taşımadığını anlamak için türler arası etogram karşılaştırmaları yapılır.

Derin Analiz

Karşılaştırmalı psikoloji ve evrimsel biyoloji ekseninde değerlendirilen davranışsal homoloji, fenotipik özelliklerin filogenetik kökenini izlemek adına kritik bir metodolojidir. Morfolojik homolog yapılar gibi, davranış kalıplarının da ortak bir atadan (common ancestor) aktarılıp aktarılmadığını inceler. Ancak davranışın geçici ve esnek doğası, çevresel baskılar (konverjan evrim) nedeniyle ortaya çıkan benzerliklerle (homoplazi) karıştırılma riskini artırır. Nörobiyolojik düzeyde, bu benzerliklerin temelinde yatan nöral devrelerin ve homolog beyin yapıları ile salgısal mekanizmaların korunmuş olup olmadığı ampirik olarak test edilir.

Etimoloji

İngilizce 'behavior' [davranış] kelimesi ile Yunanca 'homologia' [aynı fikirde olma, uyum] kökünden türetilmiş 'homology' [homoloji] teriminin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Analog davranışlar (konverjan evrim sonucu ortak atadan gelmeksizin benzer işlev gören davranışlar) ve davranışsal homoplazi ile sıkça karıştırılır; ayırt edici temel kriter filogenetik soy kütüğüdür.