Kanalizasyon (gelişimsel Kanalizasyon)
Canalization
Tanım
Genetik, nöral veya davranışsal varyasyonların belirli dar sınırlar içinde tutularak çevresel dalgalanmalara karşı fenotipik veya işlevsel kararlılığın korunması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Bebeklik döneminde anne sütüyle beslenen bir bireyin, ilerleyen yaşlarında stres veya kaygı anlarında otomatik olarak karbonhidrat tüketimine yönelmesi ve bu gıda tercihinin sabit bir başa çıkma mekanizmasına dönüşmesi psikolojik kanalizasyona örnektir.
Derin Analiz
Kanalizasyon kavramı, Conrad Waddington tarafından evrimsel genetik ve gelişim biyolojisinde, organizmaların genetik mutasyonlara veya çevresel stres faktörlerine rağmen standart bir fenotip üretme kapasitesini açıklamak için ortaya atılmıştır. Nörobilimde ise aynı terim, bir sinir yatağının tekrarlayan uyarılarla direncinin düşmesi ve sinaptik iletimin kalıcılaşması (engram oluşumu veya uzun vadeli potansiyasyonun yapısalı) bağlamında ele alınır. Psikolojide (özellikle Murphy'nin teorilerinde) organizmanın içsel dürtü ve gereksinimlerini belirli nesnelere veya ritüelleşmiş tatmin kalıplarına yönlendirmesini temsil eder. Sistem, entropiye karşı homeostatik ve ontogenetik bir direnç mekanizması olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'canalis' (su yolu, kanal) kökünden türetilmiş olup, biyolojide ve psikolojide yolların daraltılması ve sabitlenmesi sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Nöroplastisite ile karıştırılır; plastisite yolların esnekliğini ve değişim kapasitesini vurgularken, kanalizasyon bu yolların sertleşmesini, kalıcılaşmasını ve alternatif yollara karşı kapatılmasını ifade eder.