Disgenik
Dysgenic
Tanım
Kalıtsal materyal veya gen havuzu üzerinde zararlı etki yaratan, nesiller boyunca genetik kalitenin düşmesine yol açan faktörleri tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek düzeyde radyasyona veya mutajenik kimyasallara maruz kalan endüstriyel bir bölgede yaşayan popülasyonlarda, DNA onarım mekanizmalarının aşılması sonucu sonraki nesillerde kalıtsal hastalık prevalansının artması disgenik bir etki olarak değerlendirilir.
Derin Analiz
Disgenik kavramı, evrimsel biyoloji, genetik ve nüfus sağlığı bağlamında, popülasyonların adaptif genetik özelliklerinin zamanla aşınmasını ele alır. Öjenik (eugenic) kavramının zıttı olarak konumlanan bu terim, doğal veya yapay seçim baskılarının ortadan kalkması ya da tersine dönmesi durumunda zararlı mutasyonların ve genetik yükün sonraki nesillere aktarılma olasılığını inceler. Klinik genetikte ve halk sağlığında, belirli çevresel toksinlerin, mutajenlerin veya modern yaşam koşullarının üreme hücreleri (gametler) üzerindeki olumsuz epigenetik ve genetik etkilerini değerlendirirken analitik bir çerçeve sunar.
Etimoloji
Yunanca 'dys-' [bozuk, anormal, zor] + 'genes' [doğmuş, soy, köken] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kalıtımsal yapının olumsuz yönde değişimini ifade eder.
Karıştırmayın
Öjenik (eugenic) ile karıştırılır; öjenik gen havuzunu kasıtlı olarak iyileştirmeyi hedeflerken, disgenik gen havuzunun bozulmasına yol açan süreçleri tanımlar.