Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İdeasyonel Agnozi

İdeational Agnosia

Tanım

Bir nesnenin kullanım amacını veya taşıdığı kavramsal anlamı algılama ve nesneyle ilişkilendirme yeteneğinin, temel duyusal bozukluklarla açıklanamayan kaybı.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında nöroloji uzmanı, hastanın önüne bir fincan ve çay kaşığı koyar. Hasta kaşığı eline alır, ağırlığını ve metal dokusunu hisseder ancak çayı karıştırmak yerine kaşığı dişleriyle kaşımaya başlar. Kaşığın işlevsel amacına dair kavramsal şema zihinsel olarak aktive edilememektedir.

Derin Analiz

Nöropsikolojik açıdan ideasyonel agnozi, parietal ve temporal loblar arasındaki frontoparietal ağlarda meydana gelen işlev bozukluklarıyla ilişkilendirilir. Hasta nesneyi fiziksel olarak net bir şekilde görür, dokunarak tanır ve temel özelliklerini ayırt edebilir; ancak nesnenin 'ne amaçla kullanıldığını' ve günlük hayattaki işlevsel bağlamını zihinsel olarak tasavvur edemez. Örneğin, hastaya bir tarak uzatıldığında onun dişli ve plastik bir nesne olduğunu bilir fakat saçını taramak için kullanılacağını kavrayamaz veya kalemi kağıda sürtmek yerine yemeye çalışabilir. Bu durum, duyusal girdinin motor çıktıya dönüşmesindeki kavramsal kopuşu ve semantik bellek ile motor planlama arasındaki entegrasyon arızasını gösterir.

Etimoloji

Latince 'idea' (düşünce, kavram) + Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki) + 'gnosis' (bilgi, tanıma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Apraksi ile sıklıkla karıştırılır; apraksi hareketin motor planlaması veya icrasındaki kusurla ilgiliyken, ideasyonel agnozi nesnenin amacını ve fikrini kavrayamamaktan kaynaklanır.