Eksofori
Exophoria
Tanım
Gözlerin istirahat veya füzyonun engellendiği durumlarda dışa doğru eğilim göstermesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir üniversite öğrencisi, bilgisayar başında üç saatten fazla çalıştığında bulanık görme ve alından yayılan künt bir baş ağrısı şikayetiyle klinik muayeneye başvurur. Yapılan ortoptik değerlendirmede, örtme testinde sol gözün örtüsü kaldırıldığında dışarıdan içeriye doğru (fiksasyonu yakalamak için) düzeltici bir içe hareket yaptığı saptanır. Bu bulgu, hastanın günlük hayatta foveal füzyonu korumak için kompanse etmeye çalıştığı gizli bir eksoforisi olduğunu doğrular.
Derin Analiz
Okülomotor sistemin dengesini koruyan verjans mekanizmalarındaki gizli bir sapmayı ifade eder. Binoküler görme sırasında foveal füzyon bu sapmayı kompanse ederek çift görmeyi (diplopi) engeller; ancak binoküler ipuçlarının ortadan kalktığı örtme-kaldırma (cover-uncover) testlerinde gözün temporal yöne (dışa) kaydığı net biçimde gözlemlenir. Nörofizyolojik düzeyde, ekstraoküler kasların (özellikle medikal rektus kaslarının yetersiz tonusu veya lateral rektusların aşırı baskınlığı) merkezi sinir sistemindeki nükleer ve supranükleer verjans kontrol merkezleriyle koordine olamamasından kaynaklanır. Genellikle hafif düzeyde seyreder ve ekzotropya gibi manifest (açık) bir kaymaya dönüşmediği sürece asemptomatik kalabilir; ancak uzun süreli okuma veya ekran maruziyetinde astenopi (göz yorgunluğu) ve baş ağrısı tetikleyebilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'exo-' (dışarıda, hariç) ve 'phora' (taşınma, yönelme; *pherein* 'taşımak' fiilinden) köklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ekzotropya (manifest ve sürekli dış kayma durumu olup eksofori sadece gizli/latent bir eğilimdir), Ezofori (gözlerin içe doğru yönelme eğilimi göstermesi).