Beden Tipi
Body Type
Tanım
Bireylerin fiziksel yapısına veya vücut formuna göre sınıflandırılması.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte, beden imajı bozuklukları veya yeme bozuklukları değerlendirilirken hastanın kendi beden tipini algılayışındaki nesnel olmayan bilişsel çarpıtmalar (örneğin, mezomorf veya ektomorf yapıda olmasına rağmen kendini aşırı kilolu algılama) bilişsel davranışçı terapi seanslarında ele alınır.
Derin Analiz
Somatotipoloji ve konstitüsyonel psikoloji bağlamında, fiziksel yapı ile kişilik özellikleri veya psikolojik yatkınlıklar arasında bir ilişki kurma çabalarının temelini oluşturur. Tarihsel süreçte William Sheldon'ın somatotip teorisi (ektomorf, mezomorf, endomorf) gibi yaklaşımlar, belirli fiziksel yapıların belirli mizaç özellikleriyle korele olduğunu öne sürmüştür. Günümüzde modern psikometri ve biyopsikoloji, bu determinist 19. ve 20. yüzyıl sınıflandırmalarının geçerliliğini büyük ölçüde reddetmiş; bunun yerine beden algısı, somatotipin psikolojik yansımaları (beden memnuniyetsizliği) ve kültürel normların bireyin kendisini algılayış biçimi üzerindeki etkileri üzerine odaklanmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'body' (Eski İngilizce 'bodig' [gövde, beden]) ve 'type' (Latince 'typus' [örnek, kalıp, damga], Yunanca 'typos' [darbe, iz]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Beden İmajı (Body Image - bireyin kendi bedenine dair zihinsel tasviri) ve Somatotip (Somatotype - Sheldon'ın yapısal vücut tipi sınıflandırması). Ayırt edici nokta, 'body type'ın nesnel fiziksel kategorizasyonu ifade etmesi, diğer kavramların ise öznel algı veya teorik sınıflandırma içermesidir.