Tau Proteinleri
Tau Proteins
Tanım
MAPT geninden kodlanan ve nöronal mikrotübüllerin stabilizasyonunu sağlayarak aksonal taşınımı yöneten nöral fosfoprotein grubu.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki bir hastanın bilişsel işlevlerinde ilerleyici kayıp, bellek bozukluğu ve yönelim dezoryantasyonu ile karakterize tablosunda, beyin omurilik sıvısı (BOS) analizinde yüksek total tau ve fosfo-tau (p-tau181) seviyeleri saptanmış, pozittron emisyon tomografisinde (PET) kortikal bölgelerde nörofibriler yumak birikimi doğrulanmıştır.
Derin Analiz
Tau proteinleri, MSS'de (Merkezi Sinir Sistemi) aksonal iskeletin bütünlüğünü korumada kritik rol oynar. Normal fizyolojik koşullarda fosforilasyon ve defosforilasyon döngüleriyle dinamik olarak düzenlenirler. Ancak patolojik durumlarda, özellikle anormal hiperfosforilasyon sürecine girdiğinde, mikrotübül bağlama kapasitelerini kaybederler ve aksonal transport çöker. Ayrılan tau proteinleri yanlış katlanarak (misfolding) çözünmeyen nörofibriler yumakları (NFT) oluşturur. Bu süreç, Alzheimer hastalığı, frontotemporal demans ve diğer tauopatilerde görülen nörodejeneratif kaskadın temel tetikleyicisidir. Mitokondriyal disfonksiyona ve nöroenflamasyona zemin hazırlayan bu agregatlar, sinaptik kaybın ve nihai nöronal apoptotik ölümün merkezindedir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'tau' (τ) harfinden türetilmiştir; ilk olarak mikroTübül ilişkili proteinlerin keşif sürecinde elektroforetik bantların konumunu belirtmek için harf kodlamasıyla adlandırılmıştır.
Karıştırmayın
Amiloid-beta (Aβ) plakları ile sıkça karıştırılır; amiloid plakları nöronların *dışında* (ekstraselüler) birikirken, tau proteinleri nöronların *içinde* (intraselüler) nörofibriler yumaklar oluşturur.
Keşfetmeye Devam Edin
Mikrotübül
Mikrotübül
Microtubule
Hücre iskeletini oluşturan, protein yapılı, içi boş silindirik ve dinamik yapılardır.
İncele
Nörofibriler Yumaklar
Nörofibriler Yumaklar
Neurofibrillary Tangles
Nöronların içinde yer alan mikrotübül ilişkili tau proteinlerinin hiperfosforilasyon sonucu bükülerek oluşturduğu, Alzheimer hastalığının patolojik hallmark'larından biri olan mikroskobik lif düğümleridir.
İncele
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer Hastalığı
Alzheimer’s Disease
Hafıza, düşünce, davranış ve işlevsel yetilerde ilerleyici bir yıkımla karakterize, ekstraselüler amiloid plaklar ve intraselüler nörofibriler yumakların birikimiyle seyreden ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır.
İncele