Ultimatom Oyunu
Ultimatum Game
Tanım
İki oyuncunun bir miktar kaynağı paylaşmak üzere etkileşime girdiği, bir oyuncunun teklif sunduğu ve diğerinin bu teklifi kabul veya reddederek her iki tarafın da sıfır almasına yol açabildiği deneysel bir ekonomik karar alma oyunudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında deneye katılan Ahmet'e 100 TL verilir. Ahmet, tanımadığı ve anonim olan Mehmet'e bu paradan dilediği kadar (örneğin 10 TL) teklif etmek zorundadır. Mehmet teklifi kabul ederse para 90-10 paylaşılır; reddederse ikisi de 0 TL ile ayrılır. Mehmet, teklifi adaletsiz bulduğu için (10 TL'yi azımsayarak) reddetme hakkını kullanır ve her ikisi de para kazanamaz.
Derin Analiz
Nöroekonomi ve davranışsal iktisat literatüründe ultimatom oyunu, klasik ekonomik teorinin 'homo economicus' (rasyonel insan) varsayımını ampirik olarak çürüten en temel paradigma olarak kabul edilir. Klasik iktisat, rasyonel bir bireyin miktar ne kadar az olursa olsun (örneğin %10) teklifi kabul etmesi gerektiğini öngörür; çünkü sıfırdan her zaman büyüktür. Ancak fMRI çalışmalarında, katılımcıların haksız buldukları tekliflerde (genellikle %20-%30'un altı) insula aktivasyonunun arttığını ve bu durumun güçlü bir öz-denetim ve cezalandırma (alt-frontal korteks devreleri) dürtüsüyle teklifi reddetmelerine neden olduğunu göstermektedir. İnsanlar, ekonomik kazançtan ziyade adalet algısını ve sosyal normları korumak adına rasyonel olmayan maliyetleri göze alabilmektedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Diktatör oyunu ile sıkça karıştırılır. Diktatör oyununda ikinci oyuncunun teklifi reddetme yetkisi yoktur, bu nedenle diktatör konumundaki ilk oyuncu tamamen bencilce davranma eğilimindedir. Ultimatom oyununda ise reddetme tehdidi, ilk oyuncunun daha adil teklifler sunmasını zorunlu kılar.
Keşfetmeye Devam Edin
Davranışsal İktisat
Davranışsal İktisat
Behavioral Economics
Bilişsel önyargıların, sezgisel karar alma süreçlerinin ve psikolojik değişkenlerin ekonomik davranışları nasıl şekillendirdiğini inceleyen disiplinler arası alan.
İncele