Davranışsal İktisat
Behavioral Economics
Tanım
Bilişsel önyargıların, sezgisel karar alma süreçlerinin ve psikolojik değişkenlerin ekonomik davranışları nasıl şekillendirdiğini inceleyen disiplinler arası alan.
Örnek Vaka / Uygulama
Emeklilik fonu sistemlerinde otomatik katılım uygulamalarının tasarlanması; bireylerin tasarruf etme kararını kendi iradelerine bırakan standart sistemler yerine, varsayılan olarak fonun içinde yer aldıkları ancak istediklerinde çıkabildikleri (nudge / dürtme) sistemlerin tasarlanmasıyla katılım oranlarının dramatik biçimde artırılması.
Derin Analiz
Klasik iktisat kuramının 'homo economicus' yani kusursuz rasyonel aktör varsayımını reddeden davranışsal iktisat, insan rasyonelliğinin sınırlı olduğunu (sınırlı rasyonellik) ampirik olarak ortaya koyar. Bilişsel psikoloji ve nöroekonomi bulgularını harmanlayarak kayıp kaçınması (loss aversion) ve zaman indirgeme (temporal discounting) gibi karar anomalilerini inceler. Karar verme sürecinde prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki evrimsel etkileşimlerin ekonomik tercihlere yansımasını nörobiyolojik ve bilişsel düzeyde modellenir.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' [davranış] (Eski Fransızca 'se behaver') ve 'economics' [iktisat/ekonomi] (Yunanca 'oikonomia' [ev yönetimi; oikos 'ev' + nemein 'yönetmek']) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Geleneksel Mikroiktisat (bireylerin her koşulda rasyonel ve fayda maksimize edici olduğunu varsayar; davranışsal iktisat ise bu varsayımı bilişsel sapmalarla çürütür) ve Nöroekonomi (ekonomik kararların sinir sistemindeki doğrudan fiziksel ve anatomik temellerini fMRI gibi araçlarla inceler).