Bez
Gland
Tanım
Vücut içi veya dışı kullanım için kimyasal maddeler sentezleyip salgılayan özelleşmiş organ veya doku.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik stres deneyimleyen bir bireyde, hipotalamusun uyarılmasıyla birlikte adrenal bezler kortizol ve adrenalin salgılayarak vücudun 'savaş ya da kaç' tepkisini devreye sokar; bu durum fizyolojik uyarılmışlık halini tetikler.
Derin Analiz
Fizyoloji ve nörobiyoloji bağlamında bezler; endokrin ve ekzokrin olmak üzere iki temel morfolojik ve işlevsel sınıfa ayrılır. Endokrin bezler, kanalsız yapıları sayesinde ürettikleri hormonları doğrudan ekstrasellüler sıvıya ve oradan da dolaşım sistemine salarak nöroendokrin homeostazı, stres yanıtlarını (HPA aksı) ve davranışsal modülasyonu sağlar. Ekzokrin bezler ise epitel dokudan türeyen kanalları aracılığıyla salgılarını (enzimler, ter, mukus) vücut yüzeylerine veya iç boşluklara iletir. Klinik psikoloji ve psikofizyoloji açısından hipofiz, adrenal ve tiroid gibi endokrin bezlerin salgı profilleri, duygudurum düzenlenmesinden otonom sinir sistemi aktivasyonuna kadar geniş bir davranışsal yelpazeyi doğrudan etkiler.
Etimoloji
Latince 'glans' (meşe palamudu) sözcüğünden evrilmiştir; erken dönem anatomistlerinin bu organların şeklini meşe palamuduna benzetmesi nedeniyle bu adı almıştır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Hormon
Hormon
Hormone
Endokrin bezler veya diğer dokular tarafından doğrudan kan dolaşımına salgılanarak uzak hedef organların fizyolojik süreçlerini ve davranışlarını düzenleyen kimyasal sinyal molekülleri.
İncele
Hipofiz Bezi
Hipofiz Bezi
Pituitary Gland
Beyin tabanında hipotalamusun altında yer alan, tüm endokrin sistemi koordine eden ve 'efendi bez' olarak bilinen bezelye büyüklüğündeki ana iç salgı bezidir.
İncele