Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Arekolin

Arecoline

Tanım

Postgangliyonik kolinerjik ajanlara yanıt veren düz kasları ve bezleri uyaran, muskarin benzeri etkiler gösteren bir alkaloid ilaçtır.

Örnek Vaka / Uygulama

Deneysel nörobiyoloji çalışmalarında, arekolin enjeksiyonunun kolinerjik agonizm yoluyla kemirgenlerde hipokampal teta osilasyonlarını nasıl tetiklediğini inceleyen bir araştırmada, ilacın bilişsel uyanıklığı artırırken aynı zamanda aşırı salgılama ve bronkokonstriksiyon gibi muskarinik yan etkilere yol açtığı gözlemlenmiştir.

Derin Analiz

Arekolin, başlıca betel cevizinde bulunan bir tetrahidropiridin türevi ve güçlü bir muskarinik asetilkolin reseptörü (özellikle M1 ve M3 alt tipleri) agonistidir. Parasempatomimetik aktivitesi sayesinde düz kas tonüsünü, sekresyonları ve peristaltizmi artırır. Nörofarmakolojik düzeyde, bilişsel işlevler ve bellek süreçleri üzerinde modülatör etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Tarihsel olarak, kolinerjik sistemin afazi ve bellek üzerindeki rolünü araştırmak amacıyla şizofreni ve demans vakalarının tedavisinde denenmiş, ancak periferik yan etkilerinin şiddetliliği ve dar terapötik penceresi nedeniyle günümüzde klinik psikofarmakolojideki yerini yitirmiştir. Veteriner hekimlikte ise antiparaziter (tenisit) ajan olarak kullanım geçmişi bulunmaktadır.

Etimoloji

Areca cinsine ait palmiye tohumlarının (Areca catechu / betel cevizi) adından türetilmiş olup, kimyasal bileşimini belirten '-oline' son ekini alır.

Karıştırmayın

Nikotin (asetilkolin reseptörlerinin nikotinik alt tiplerini etkilerken, arekolin muskarinik alt tiplerini hedefler) ve Atropin (arekolin etkilerini bloke eden bir muskarinik antagonisttir).