Üst Düzey Bilinç (Higher Order Consciousness) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Soyut fikirleri, dile dayalı düşünceyi ve öz-bilinci içeren duyusal dışı bilinç deneyimleridir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin sadece sıcak çayı hissetmesi (duyusal bilinç) yerine, 'Bu çayı geçen yaz da anneannemle içmiştim, demek ki zaman hızla akıyor' diyerek geçmiş zaman, benlik ve soyut kavramlar zincirini kurması üst düzey bilincin aktifleştiğini gösterir.

Derin Analiz

Nörobilim ve bilişsel bilimler bağlamında üst düzey bilinç, beyin sapı ve talamokortikal sistemin entegre çalışmasıyla ortaya çıkan temel duyusal farkındalığın ötesinde bir evrimsel aşamayı temsil eder. Gerald Edelman'ın nöronal grup seçilimi teorisinde, bu katman bireyin geçmişini hatırlamasını, geleceği planlamasını ve benlik algısını nesnelleştirmesini sağlar. Dil ağrıları (Broca ve Wernicke alanları) ile prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin dinamik etkileşimi üzerine kuruludur; dış dünyayı algılamaktan ziyade, bu algının üzerinde düşünebilme kapasitesini ifade eder.

Etimoloji

İngilizce 'high' (yüksek) + 'order' (düzen/derece) sıfat tamlaması ile Latince 'conscientia' (bilinç, ortak bilgi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; Gerald Edelman'ın nörolojik terminolojisine dayanır.

Karıştırmayın

Duyusal bilinç (sensory consciousness) ile sıklıkla karıştırılır; duyusal bilinç çevresel uyaranların anlık farkındalığıyla sınırlıyken, üst düzey bilinç dil, soyutlama ve öz-farkındalık gerektirir.