Hayflick Limiti
Hayflick Limit
Tanım
Normal somatik hücrelerin programlanmış hücre ölümüne veya yaşlanmaya girmeden önce geçirebileceği maksimum bölünme sayısı.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında çoğaltılan sağlıklı insan embriyonik fibroblast hücreleri 50. bölünmenin ardından replikatif yaşlanma evresine girer; metabolik olarak canlı kalmalarına rağmen DNA sentezi durur ve mitoz gerçekleşemez.
Derin Analiz
Hücresel yaşlanma ve moleküler biyoloji ekseninde değerlendirilen Hayflick limiti, lineer DNA'nın uç kısımlarında yer alan telomerlerin her hücre bölünmesinde (uç birleşme problemi nedeniyle) kısalmasıyla doğrudan ilişkilidir. Leonard Hayflick'in 1961'deki ampirik gözlemleri, normal insan fibroblastlarının kültür ortamında ortalama 40 ila 60 siklus sonrasında bölünme yetisini kaybettiğini (senesens) kanıtlamıştır. Bu mekanizma, in vitro koşullarda hücresel ölümsüzlüğün imkansızlığını, kanser hücrelerinin ise telomeraz aktivitesi sayesinde bu sınırı nasıl aştığını açıklayan temel evrimsel ve onkolojik parametrelerden biridir.
Etimoloji
Amerikalı mikrobiyolog Leonard Hayflick'in soyadından (1961) ve Latimce 'limes' (sınır, uç nokta) kelimesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Apandisit veya nekroz gibi patolojik hücre ölümleri ile karıştırılmamalıdır; Hayflick limiti tamamen genetik olarak programlanmış replikatif bir sınırdır ve hücre hasarından bağımsızdır.