Klivaj
Cleavage
Tanım
Döllenmiş bir yumurtanın (zigot), blastula evresine ulaşana kadar mitoz bölünmeyle sayıca artarken hacimce büyümediği ilk embriyonik gelişim evresi.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında in vitro fertilizasyon (IVF) uygulamalarında, embriyologların 3. günde embriyonun 8 hücreli aşamada olup olmadığını ve blastomerlerin simetrisini gözlemleyerek klivaj kalitesini değerlendirmesi.
Derin Analiz
Gelişimsel biyoloji ve nörogelişim bağlamında klivaj, döllenmeyi takip eden ilk hücresel proliferasyon dalgasıdır. Bu süreçte hücreler arası gap junction (geçit bağlantıları) ve embriyonik genom aktivasyonu kritik bir dinamik oluşturur. Hücreler (blastomerler) her bölünmede küçülür çünkü toplam sitoplazmik hacim sabit kalırken, DNA replikasyonu ve hücre döngüsü (özellikle G1 ve G2 evrelerinin kısalması) hızla gerçekleşir. Nöral tüp formasyonunun ve erken morfogenetik hareketlerin temel zeminini hazırlar.
Etimoloji
Orta İngilizce 'cleoven' (yarılmak, bölmek) fiilinden türetilmiş olup, Proto-Cermenik kökenli 'klubō' (parçalamak, ayırmak) kelimesine dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Gastrülasyon ile karıştırılır; klivaj hücre sayısını artırırken diferansiyasyon ve kütle artışı içermez, gastrülasyon ise germ tabakalarının oluştuğu yeniden yapılanma evresidir.