Gelişimsel Toksikoloji
Developmental Toxicology
Tanım
Toksik maddelerin, bebeklerin ve çocukların normal gelişimi ile in utero dönemde maruz kaldıkları advers (olumsuz) etkileri inceleyen bilim dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Gebeliğin ilk trimesterinde fetal alkol spektrum bozukluklarına (FASB) yol açan etanol maruziyeti; nöral migrasyon bozuklukları ve buna bağlı entelektüel yetersizlik ile kendini gösteren klasik bir gelişimsel toksikoloji vakasıdır.
Derin Analiz
Gelişimsel toksikoloji; teratoloji ile sıklıkla iç içe geçer ancak kapsamı sadece yapısal malformasyonlarla sınırlı kalmayıp fonksiyonel defisitleri, büyüme geriliklerini ve nörodavranışsal bozuklukları da kapsar. Mekanistik düzeyde, hücre proliferasyonu, migrasyonu, farklılaşması ve programlanmış hücre ölümünün (apoptoz) dışsal ajanlar (kimyasallar, ağır metaller, farmasötikler, çevresel toksinler) tarafından kesintiye uğratılmasını inceler. Kritik gelişim pencereleri (critical windows of susceptibility), maruziyetin zamanlamasının nihai fenotipik çıktıyı belirlemesinde primer determinanttır.
Etimoloji
İngilizce 'developmental' (Gelişimsel, Latince 'dis-' [ayrılma, açılma] + 'volvere' [sarmak, açmak kökünden türetilmiştir]) ve 'toxicology' (Toksikoloji, Yunanca 'toxikon' [zehir] + 'logia' [bilim dalı] kelimelerinin birleşiminden oluşur.)
Karıştırmayın
Teratoloji ile sıklıkla karıştırılır; teratoloji daha çok yapısal doğumsal kusurlara odaklanırken, gelişimsel toksikoloji postnatal dönemdeki fonksiyonel ve davranışsal bozuklukları da içine alan çok daha geniş bir spektrumu inceler.