Morgenez
Morphogenesis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Embriyonik dönemde nöral tüpün kapanması ve ardından beyin veziküllerinin (proensefalon, mezensefalon, rombensefalon) doğru anatomik konumlara yerleşerek kıvrılması tam bir morgenez örneğidir. Bu süreçteki en ufak bir uzamsal migrasyon hatası, anensefali veya mikrosefali gibi yapısal nörogelişimsel bozukluklarla sonuçlanır.
Derin Analiz
Gelişim biyolojisinin temel sütunlarından biri olan morgenez, hücrelerin embriyonik evrede ve sonrasındaki olgunlaşma süreçlerinde uzamsal olarak organize olma, göç etme ve diferansiye olma mekanizmalarını yönetir. Sadece genetik kodun doğrusal bir ifadesi olmayıp; hücreler arası adezyon, mekanotravma, kimyasal sinyaller (morfojenler) ve hücre dışı matriksin dinamik etkileşimleri sonucunda ortaya çıkan non-lineer bir öz-örgütlenme (self-organization) olgusudur. Nörogelişimsel süreçlerde, kortikal tabakalaşmadan beyin kıvrımlarının (sulcus ve gyrus) oluşumuna kadar pek çok nörobiyolojik yapının mimarisini doğrudan belirler.
Etimoloji
Antik Yunanca 'morphê' (şekil, biçim) ve 'genesis' (oluşum, yaratılış) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'biçimin üretilmesi'dir.
Karıştırmayın
Hücre diferansiyasyonu (cell differentiation) ve doku büyümesi (tissue growth) ile sıkça karıştırılır. Diferansiyasyon hücrelerin kimyasal ve işlevsel kimliğini (örneğin nöron veya glial hücre olma) belirlerken, morgenez bu hücrelerin 3 boyutlu fiziksel formu nasıl alacağını ve uzayda nereye konumlanacağını kontrol eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Merkezcilik
Merkezcilik
Centralism
Davranışın çevresel uyaranlardan ziyade, doğrudan merkezi sinir sistemi ve beyin tarafından işlenip üretildiğini savunan nöropsikolojik kavram.
İncele
Biyolojik Taksonomi
Biyolojik Taksonomi
Biological Taxonomy
Organizmaların hiyerarşik bir sistem içinde sınıflandırılması ve adlandırılması bilimidir.
İncele
Somatik Sinir Sistemi
Somatik Sinir Sistemi
Somatic Nervous System
Çevresel sinir sisteminin duyusal reseptörlerden merkezi sinir sistemine bilgi taşıyan ve istemli hareketleri kontrol eden iskelet kaslarını innarve eden alt bölümüdür.
İncele
Vital Kapasite
Vital Kapasite
Vital Capacity
Maksimum düzeyde nefes alındıktan sonra akciğerlerden dışarı verilebilecek en büyük hava hacmi.
İncele