Elektriksel Sinaps
Electrical Synapse
Tanım
Nöronların sinaptik boşluk olmaksızın, gap junction (açıklık bağlantısı) adı verilen özel protein kanalları aracılığıyla iyonları doğrudan ve kesintisiz ilettiği hızlı hücresel iletişim noktası.
Örnek Vaka / Uygulama
Ani bir tehlike anında kaçış refleksini (örneğin dev mürekkep balığının mürekkep püskürtme tepkisi) yöneten motor nöronlar, milisaniyelik gecikmeleri bile bertaraf etmek için elektriksel sinapsları kullanır; böylece binlerce kas lifi aynı anda kasılarak hayatta kalmayı sağlar.
Derin Analiz
Nörofizyolojik düzeyde elektriksel sinapslar, kimyasal aracılara ihtiyaç duymadan sinyal iletimini sağlayan, altı adet connexin proteininden oluşan connexon yapıları üzerinden çalışır. Bu yapı, iki hücrenin sitoplazmalarını doğrudan birbirine bağlayarak aksiyon potansiyelinin neredeyse zaman gecikmesi olmaksızın (genellikle bir milisaniyenin çok altında) geçişine izin verir. Kimyasal sinapslardaki nörotransmiter salınımı, difüzyon ve reseptör bağlanması gibi evreler bulunmadığı için iletim çift yönlü (bidirectionnal) gerçekleşebilir. Santral sinir sisteminde sıklıkla hızın, eşzamanlılığın (synchrony) ve metabolik koordinasyonun kritik olduğu refleks yaylarında, hipotalamik nörosekresyon ağlarında ve nörogliyal etkileşimlerde yoğun olarak gözlemlenir.
Etimoloji
Fransızca 'synapse' (aktarım noktası) + Yunanca 'syn-' [birlikte] + 'haptein' [tutunmak] ve 'elektrik' sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kimyasal sinaps ile sıklıkla karıştırılır; kimyasal sinapslarda nörotransmiter salınımı ve sinaptik aralık mevcuttur ve iletim tek yönlüdür, elektriksel sinapslarda ise doğrudan iyon geçişi ve çift yönlü hız esastır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kimyasal Sinaps
Chemical Synapse
Nöronlar arasında sinyallerin dar bir aralık (sinaptik yarık) üzerinden nörotransmitter salınımı ve difüzyonu yoluyla iletildiği özelleşmiş bağlantı noktası.
Aksiyon Potansiyeli
Action Potential (AP)
Bir nöronun aksonu boyunca sinirsel iletimi sağlayan, hücre zarındaki elektriksel potansiyelin hızlı ve geçici bir şekilde depolarize olup yeniden dinlenme durumuna dönmesi sürecidir.