İçsel Davranış
İntrinsic Behavior
Tanım
Spesifik bir organ aracılığıyla dışsal uyarıcıdan bağımsız olarak ifade edilen ya da bizzat gerçekleştirilmesiyle kendi içinde ödüllendirici olan davranış biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöroloji muayenesinde hastanın diz kapağına vurduğunda bacağın istemsizce öne doğru fırlaması (organ bazlı içsel davranış) ya da bir kişinin hiçbir mesleki veya akademik zorunluluk olmaksızın sadece saf bir zihinsel merak ve keyif için astrofizik kitabı okuması (ödüllendirici içsel davranış) pratik karşılığıdır.
Derin Analiz
Biyolojik ve davranışsal bilimlerde içsel davranış iki farklı ekolde incelenir: Birincisi, refleks yayları veya otonom organ tepkileri gibi fizyolojik olarak belirli bir organ aracılığıyla zorunlu olarak dışa vurulan motor eylemlerdir (örneğin patella refleksi). İkincisi ise bilişsel ve motivasyonel psikolojide, bireyin eylemi gerçekleştirmesinin arkasında maddi veya sosyal dışsal bir ödül olmaksızın, aktivitenin kendisinin özsel bir haz veya tatmin sağlaması durumudur. Dopaminerjik ödül devrelerinin dışsal pekiştireçlerden bağımsız olarak aktivasyonunu içerir ve otateli, merak güdüsü ile öz-belirleme teorisinin temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'intrinsecus' (içeriden, dahaiç) kelimesinden türetilmiştir; organizmanın dışsal bir pekiştirece veya ödüle ihtiyaç duymaksızın kendi doğasından kaynaklanan eylemlerini ifade eder.
Karıştırmayın
Dışsal Davranış (Extrinsic behavior) ile karıştırılır; dışsal davranışta birey eylemi para, övgü veya ceza kaçınımı gibi dış kaynaklı pekiştireçler için gerçekleştirirken, içsel davranışta motivasyon kaynağı eylemin kendisidir.