Duygusal Blokaj
Emotional Blocking
Tanım
Şiddetli duygu durumlarının, özellikle de yoğun korku ve paniğin etkisiyle düşünce, konuşma veya motor tepkilerin ani ve istemsiz olarak durması.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında travmatik saldırıya uğradığı anı detaylandırması istenen bir danışanın, olaya yaklaşırken birden sesinin kesilmesi, cümleleri tamamlayamaması ve uzun süreli sessizlikler yaşaması duygusal blokajın tipik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Nörobiyolojik düzeyde duygusal blokaj, amigdalanın aşırı uyarılması sonucu prefrontal korteksin üst düzey yönetici işlevlerinin ve yürütücü kontrol ağlarının geçici olarak devre dışı kalmasıyla karakterizedir. Şiddetli stres anında hipotalamik-pitüiter-adrenal (HPA) aksının ani aktivasyonu ve salınan yüksek düzeyli kortizol ile katekolaminler, bilişsel esnekliği ve dil üretiminden sorumlu alanların (örneğin Broca bölgesi) akışını sekteye uğratır. Bu durum, bireyin travmatik veya tehdit edici uyarıcılar karşısında verdiği 'donma' (freeze) tepkisinin içsel ve bilişsel bir yansımasıdır.
Etimoloji
İngilizce 'emotion' (Latince 'emovere' - dışarı hareket ettirmek, sarsmak) ve 'block' (Germen kökenli kütük, engelleme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Düşüş blokajı (thought blocking - şizofrenide görülen düşünce akışının içsel bir kesintiyle aniden durması) ile karıştırılabilir; duygusal blokajda kesintinin temel tetikleyicisi dışsal veya içsel yoğun bir duygusal/korku tepkisidir.