Metilfeniltetrahidropiridin
Methylphenyl-tetrahydropyridine
Tanım
Yaygın olarak bilinen nörotoksin MPTP'nin tam kimyasal adı olup, dopaminerjik nöronlarda seçici hasar yaratarak Parkinson hastalığı benzeri motor bozukluklara yol açan bir bileşiktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Preklinik bir nöroloji laboratuvarında, parkinsonizm mekanizmalarını incelemek amacıyla primat veya kemirgen modellerine MPTP uygulanarak substantia nigra'daki dopaminerjik hücre kaybı ve buna bağlı tremor, bradikinezi gibi motor defisitler gözlemlenir.
Derin Analiz
Metilfeniltetrahidropiridin (MPTP), lipofilik özellikleri sayesinde kan-beyin bariyerini kolaylıkla geçebilen bir ön-ilaçtır (prodrug). Astrositler içerisindeki monoamin oksidaz B (MAO-B) enzimi vasıtasıyla toksik bir metabolit olan MPP+ katyonuna dönüştürülür. MPP+, dopamin transporterları (DAT) aracılığıyla substantia nigra pars compacta bölgesindeki dopaminerjik nöronlar tarafından seçici olarak hücre içine alınır. Mitokondriyal Kompleks I'in inhibisyonuna yol açarak hücre içi ATP sentezini durdurur ve reaktif oksijen türlerinin (ROS) aşırı üretimiyle oksidatif strese, nihayetinde ise apoptotik hücre ölümüne neden olur. Nöropsikofarmakoloji ve hareket bozuklukları araştırmalarında, hayvan modelleri oluşturmak suretiyle bazal gangliya devrelerinin patofizyolojisini anlamak için kritik bir deneysel araçtır.
Etimoloji
Karıştırmayın
MPP+ (MPTP'nin beyin içinde dönüştüğü aktif toksik metabolit) ve 6-OHDA (farklı bir mekanizmayla noradrenerjik ve dopaminerjik nöron harabiyeti yaratan başka bir nörotoksin).