Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

MPTP

MPTP

Tanım

Eroin sentezi sırasında yan ürün olarak ortaya çıkan ve monoaminooksidaz B enzimi aracılığıyla MPP+ toksinine dönüşerek laboratuvar hayvanlarında Parkinson hastalığı modeli oluşturmak için kullanılan bir öncül maddedir.

Örnek Vaka / Uygulama

Preklinik nöroloji araştırmalarında, kemirgen veya primat modellerinde Parkinson hastalığının motor semptomlarını ve dopaminerjik hücre kaybını taklit etmek amacıyla deneysel olarak uygulanır. Bu sayede levodopa gibi antiparkinson ajanların terapötik etkinlikleri test edilir.

Derin Analiz

MPTP (1-metil-4-fenil-1,2,3,6-tetrahidropiridin), lipofilik yapısı sayesinde kan-beyin bariyerini kolaylıkla geçebilen bir öncül bileşiktir. Nöronal dokuya doğrudan zarar vermez; ancak astrositler içinde bulunan monoaminooksidaz B (MAO-B) enzimi tarafından 1-metil-4-fenilpiridinyum (MPP+) iyonuna okside edilir. Oluşan bu aktif metabolit, dopamin taşıyıcıları (DAT) aracılığıyla nigrostriatal yoldaki dopaminerjik nöronlar tarafından seçici olarak içeri alınır. Hücre içinde mitokondriyal Kompleks I'in solunum zincirini inhibe ederek ATP üretimini durdurur, reaktif oksijen türlerinin (ROS) birikimine ve nihayetinde apoptoza yol açar. Bu mekanizma, Parkinson hastalığının etiyolojisini ve dopaminerjik nörodejenerasyon süreçlerini incelemek amacıyla deneysel modellerin geliştirilmesinde kritik bir model sunar.

Etimoloji

Kimyasal formülün IUPAC isimlendirmesine dayanan kısaltma: 1-methyl-4-phenyl-1,2,3,6-tetrahydropyridine.

Karıştırmayın

MPP+ (MPTP'nin doğrudan hücre ölümüne yol aktive olmuş toksik formu) ve meperidin (analjezik etkili sentetik opioid; MPTP ise bu maddenin sentezi sırasında oluşan zararlı bir yan üründür).