Meridional Ambliyopi
Meridional Amblyopia
Tanım
Astigmatizmanın erken dönemde görsel korteksteki yönelim seçici mekanizmaları kalıcı olarak bozması sonucu, dikey ve yatay çizgilerin bulanık, eğik çizgilerin ise net algılandığı nadir bir görme bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocukta uzun süre fark edilmemiş ve tedavi edilmemiş astigmatizm bulunur. Göz doktoru uygun silindirik camları reçete edip optik kusuru tamamen ortadan kaldırmasına rağmen, çocuk laboratuvar ortamındaki kontrast duyarlılık testlerinde dikey ızgaraları ayırt etmekte zorlanırken, 45 derece eğik ızgaraları kusursuz şekilde fark edebilmektedir.
Derin Analiz
Meridional ambliyopi, görsel sistemin gelişim dönemindeki duyusal yoksunluğun (deprivasyon) nörofizyolojik sonuçlarını gösteren kritik bir tablodur. Erken çocukluk evresindeki astigmatizm, retinaya düşen görüntülerin belirli meridyenlerde (örneğin dikey veya yatay) sürekli bulanık olmasına yol açar. Optik düzeltme (gözlük veya lens) sonradan sağlansa bile, primer görsel korteksteki (V1) basit ve karmaşık hücrelerin yönelim tuning (akort) eğrileri bu durumdan kalıcı olarak etkilenmiştir. Kortikal düzeyde yatay ve dikey yönelimlere duyarlı nöron popülasyonunda sayısal bir yetersizlik (paucity) meydana gelirken, eğik (oblik) yönelimlere duyarlı hücreler baskın hale gelir. Bu durum, optik olarak tamamen düzeltilmiş optik kusurlara rağmen retinakortikal iletimde kalıcı bir yönsel keskinlik kaybı bırakır.
Etimoloji
Latince 'meridianus' (öğle vakti, güney hattı/meridyen) ve Yunanca 'a-' [olumsuzluk] + 'mblōps' [kör] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; görme hatlarındaki eksikliği ifade eder.
Karıştırmayın
Refraktif ambliyopi ve strabismik ambliyopi ile karıştırılır; ancak onlardan farklı olarak tüm görme keskinliğinde genel bir düşüşten ziyade, spesifik eksen ve meridyenlerdeki yönsel seçicilik kaybı ile karakterizedir.