Sinaptik Budama
Synaptic Pruning
Tanım
Gelişim sürecinde nöronlar arasındaki zayıf veya işlevsiz sinapsların ortadan kaldırılarak sinir ağlarının optimize edilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yenidoğan bir bebeğin beyni, dünyadaki tüm olası insan dillerinin seslerini ayırt edebilecek potansiyelde devasa bir sinaptik ağla doğar. Ancak bebek büyüdüğü kültürün diline maruz kaldıkça, kendi ana dilinde kullanılmayan fonetik seslere ait sinapslar budanır ve çocuk bir süre sonra sadece maruz kaldığı dilin ses kalıplarında uzmanlaşır.
Derin Analiz
Nörogelişimsel bir mekanizma olan sinaptik budama, erken çocukluk döneminden ergenliğin sonuna kadar beyin mimarisinin rafine edilmesinde kritik bir rol oynar. Doğumda ve ilk yaşlarda beyin, çevresel uyaranlara uyum sağlamak aşırı miktarda sinaptik bağlantı (sinaptojenez) üretir. Deneyimle birlikte aktif kalan, 'use it or lose it' prensibiyle çalışan yollar güçlendirilirken, kullanılmayan sinapslar mikroglial hücreler aracılığıyla fagosite edilir. Bu süreç nöral verimliliği artırır. Şizofreni gibi psikopatolojik durumlarda, bu mekanizmanın ergenlik döneminde aşırı veya erken gerçekleştiğine dair güçlü hipotezler bulunmaktadır; bu durum kortikal gri maddede kayba yol açabilir.
Etimoloji
Yunanca 'synaptein' [bağlamak/birlikte tutturmak] kelimesinden türetilen 'sinaps' ile Eski İngilizce 'pruning' [budamak, fazla dalları kesmek] fiilinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Nörojenez ile karıştırılır; nörojenez yeni nöronların üretilmesiken, sinaptik budama mevcut nöronlar arasındaki bağlantıların azaltılmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Nöroplastisite
Nöroplastisite
Neuroplasticity
Merkezi sinir sisteminin, deneyim, öğrenme, çevresel uyarıcılar ve nöronal hasarlar sonrasında sinaptik bağlantılarını ve yapısal organizasyonunu yeniden biçimlendirme kapasitesi.
İncele
Sinaptojenez
Sinaptojenez
Synaptogenesis
Nöronlar arasında, akson ve dendritlerin uzamasıyla yeni sinapsların oluşum sürecidir.
İncele
Mikroglia
Mikroglia
Microglia
Merkezi sinir sisteminde yer alan, kökenini mezodermden alan ve hasarlı ya da ölü hücre artıklarını fagosite ederek temizleyen en küçük glial hücre tipidir.
İncele