Birincil Ödül
Primary Reward
Tanım
Su, yiyecek veya üreme gibi herhangi bir öğrenme süreci gerektirmeden doğuştan pekiştirici ve hayatta kalma değeri taşıyan uyarıcı.
Örnek Vaka / Uygulama
Günlerce çöl koşullarında susuz kalmış bir bireyin, ilk gördüğü suya ulaştığında hissettiği yoğun tatmin ve bu davranışın beyindeki ödül merkezini uyararak su içme davranışını pekiştirmesi birincil ödül mekanizmasının kusursuz bir örneğidir.
Derin Analiz
Birincil ödül kavramı, nörobiyoloji ve davranışçı psikolojide organizmanın içsel homeostazını korumakla doğrudan ilişkilidir. Bu uyarıcılar, mezolimbik dopaminerjik yolu tetikleyerek ventral tegmental alandan (VTA) nükleus akkumbens'e dopamin salınımını doğrudan uyarır. Klasik ve edimsel koşullanma paradigmalarında, organizmanın hayatta kalma ve türün devamını sağlama olasılığını artıran bu uyarıcılar, ikincil ödüllerin (para, statü vb.) aksine koşullandırma geçmişine ihtiyaç duymazlar; biyolojik olarak önceden programlanmış birer pekiştireçtir.
Etimoloji
İngilizce 'primary' (Latince 'primarius' [ilk, başlıca, en önemli]) ve 'reward' (Eski Fransızca 'reguerdon' [ödüllendirme, karşılık verme]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İkincil ödül (secondary reward) ile sıkça karıştırılır; ikincil ödüller nötr uyarıcıların birincil ödüllerle eşleşmesi sonucu sonradan pekiştirici özellik kazanırken, birincil ödüller tamamen innattır.
Keşfetmeye Devam Edin
Pekiştireç
Pekiştireç
Reinforcer
Bir davranışın ardından gelerek o davranışın ileride tekrarlanma sıklığını veya olasılığını artıran herhangi bir uyarıcı veya koşul.
İncele