Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

MDA

MDA

Tanım

Düşük dozlarda merkezi sinir sistemi uyarıcısı ve öforizan olarak işlev gören, yüksek dozlarda ise serotonerjik venoradrenerjik yollarla halüsinojenik etki yaratan sentetik bir fenilizopropilamin türevidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik toksikoloji veya nörobiyoloji laboratuvarlarında, MDMA metaboliti olarak biyoakışkan analizlerinde saptanan MDA, hastanın sergilediği akut sempatomimetik bulgular (taşikardi, hipertansiyon, midriyazis) ve nörotoksik tablo ile ilişkilendirilerek değerlendirilir.

Derin Analiz

MDA (3,4-metilendioksiamfetamin), farmakolojik olarak hem amfetamin benzeri uyarıcı profiline hem de meskalin benzeri halüsinojenik özelliklere sahip psikoaktif bir maddedir. Nörobiyolojik düzeyde temel etki mekanizması, norepinefrin salınımını artırarak psikostimülan etkiler ortaya koyması ve serotonin (5-HT) iletimini güçlendirerek algısal değişiklikleri tetiklemesidir. Aynı zamanda MDMA'nın (ekstazi) ana metabolitlerinden biridir ve MDMA kullanımından sonra gözlenen nörodavranışsal etkilerin önemli bir kısmından sorumludur. Klinik ve preklinik literatürde, bu tür sentetik amfetamin türevlerinin uzun süreli kullanımının presinaptik nöron terminallerinde nörodejenerasyona yol açabileceği yönünde ciddi bulgular mevcuttur.

Etimoloji

Fenilizopropilamin ailesine ait sentetik bir bileşik olan metilendioksiamfetamin kimyasal kısaltması.

Karıştırmayın

MDMA (metilendioksimetamfetamin) ile sıklıkla karıştırılır; MDMA daha belirgin bir empatojenik ve oksitosin salgılatıcı profile sahipken, MDA daha güçlü halüsinojenik ve nörotoksik potansiyele sahiptir.