Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aktivite Çarkı

Activity Wheel

Tanım

İçerisinde koşan bir hayvanın ağırlığıyla dönen ve devir sayısını kaydederek temel olarak araştırma amaçlı kullanılan döner silindir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir kronobiyoloji laboratuvarında, sirkadiyen ritim bozukluklarını inceleyen bir araştırmacı, fareleri sürekli karanlık (DD) koşullarında aktivite çarkı bulunan kafeslere yerleştirir. Çarkın dönüş sayıları bilgisayar ortamında günün saatlerine göre grafikleştirilir ve farenin serbest çalışan (free-running) sirkadiyen periyodunun 23.8 saat olduğu tespit edilir.

Derin Analiz

Biyolojik psikoloji, kronobiyoloji ve nörobilim laboratuvarlarında rodentlerin (genellikle sıçan veya fare) hareketlilik paternlerini, sirkadiyen ritimlerini ve gönüllü egzersiz kapasitelerini ölçmek için kullanılan standart bir araçtır. Hayvanın çarkı çevirmesiyle elde edilen rotasyonel veriler, dijital sensörler aracılığıyla kaydedilir. Bu veriler, özellikle uyku-uyanıklık döngülerinin, suprachiasmatic çekirdek (SCK) lezyonlarının veya farmakolojik ajanların motor aktivite üzerindeki etkilerinin incelenmesinde kantitatif bir metrik sunar. Mekanizma, hayvanın homeostatik enerji harcamasını ve ödül devrelerinin (örneğin mezolimbik dopaminerjik yolağın) aktivasyon düzeyini dolaylı olarak yansıtır.

Etimoloji

İngilizce 'activity' (faaliyet, etkinlik, Latincesi *activitas*) ve 'wheel' (tekerlek, çark, Eski İngilizcesi *hwēol*) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Open-field testi (açık alan testi) ile karıştırılabilir; ancak açık alan testi kısa süreli keşif davranışı ve kaygıyı ölçerken, aktivite çarkı uzun süreli gönüllü lokomotor aktiviteyi ve sirkadiyen ritmi kaydeder.