Ataçıl Özellik
Ancestral Trait
Tanım
Ortak bir atadan evrimleşerek nesiller boyu aktarılan ve o soy hattındaki çok sayıda türde ortak olarak bulunan evrimsel nitelik.
Örnek Vaka / Uygulama
Antropologların ve evrimsel nörobiyologların, marmosetler, halka kuyruklu lemurlar ve goriller gibi farklı primat türlerindeki ortak anatomik yapıları (örneğin beş parmaklı eller) inceleyerek bu özelliklerin bu canlıların ortak atasından kaldığını saptaması ve bu yolla kladogram oluşturma sürecinde hata payını önlemesi.
Derin Analiz
Evrimsel biyoloji ve filogenetik analizlerde temel bir kavram olan ataçıl özellik (plezyomorfi), bir kladın (soydoğum grubunun) en son ortak atalarında zaten mevcut olan ve daha sonra türeyen kollar tarafından da paylaşılan anatomik, fizyolojik veya genetik karakterler kümesidir. Örneğin, primatların çoğunda görülen tutulabilir başparmak yapısı bu gruptaki organizmalar için ataçıl bir özelliktir. Klinik ve nörolojik bağlamda, insan evriminin derin kökenlerini anlamak adına beyin sapı yapıları veya temel duyusal işleme devreleri gibi evrimsel olarak korunmuş nöral organizasyonların izini sürmede bu kavram kritik bir analitik çerçeve sunar. Ancak, geniş bir tür yelpazesinde ortakça bulunması nedeniyle, bu özellikler tek başlarına o türler arasındaki yakın yakınlık derecelerini veya güncel genetik akrabalık dallanmalarını çözmede ayırt edici bir filogenetik sinyal taşımazlar.
Etimoloji
Latince 'antecedere' (önce gelmek, önde olmak) kökünden türetilen 'ancestor' (ata) kelimesi ile İngilizce 'trait' (özellik, nitelik) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Türetilmiş özellik (apomorfi) ile karıştırılır; türetilmiş özellik ortak atadan sonra evrimleşen yeni ve benzersiz karakterken, ataçıl özellik çok daha eskiye dayanan ve ortak atadan doğrudan miras alınan özelliktir.