Türetilmiş Özellik
Derived Property
Tanım
Gestalt psikolojisinde, bir bütünün parçası olan öğenin, içinde bulunduğu spesifik konfigürasyon veya bağlam dolayısıyla kazandığı ikincil nitelik.
Örnek Vaka / Uygulama
Üç doğrusal olmayan noktanın görsel alanda birleştirilerek hayali veya gerçek bir üçgen oluşturması durumunda, noktalardan her biri başlangıçta sadece uzamsal birer koordinattır. Ancak bu konfigürasyon algılandığı anda, her bir nokta 'üçgenin köşesi olma' şeklinde türetilmiş bir özellik kazanır.
Derin Analiz
Gestalt kuramının temel ilkelerinden biri olan 'bütün, parçaların toplamından fazladır' prensibinin mikro düzeydeki yansımasıdır. Algısal sistem, uyarıcıları izole parçalar halinde değil, organize bütünlükler içinde işler. Bu süreçte münferit bir öğe (örneğin geometrik bir nokta veya akustik bir nota), tek başına sahip olmadığı, ancak bütünün topolojik veya yapısal düzeni içine entegre olduğunda ortaya çıkan yeni bir işlevsel nitelik (türetilmiş özellik) kazanır. Bilişsel ve nöropsikolojik düzeyde bu durum, beyindeki üst düzey örüntü tanıma ve gestaltçı organizasyon mekanizmalarının, veriyi ham duyusal girdilerden soyutlayıp bağlamsal bir anlama dönüştürdüğünü gösterir.
Etimoloji
Latince 'derivare' (sudere, kaynaktan türetmek) fiilinden türetilen 'derivative' kökü ile Latince 'proprietas' (özellik, haslet) sözcüğünün birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Emergent property (beliren özellik) ile sıklıkla karıştırılır; beliren özellik daha çok sistemin tamamının alt birimlerin etkileşimiyle kazandığı yepyeni makro düzeydeki vasıfları tanımlarken, türetilmiş özellik bütünün varlığı sayesinde parçanın üzerinde beliren mikro niteliği ifade eder.