Hücresel Bağışıklık
Cell-mediated İmmunity
Tanım
Antikor salınımı yerine, antijenle reaksiyona giren T lenfositleri ve makrofajlar aracılığıyla gerçekleşen spesifik bağışıklık yanıtı.
Örnek Vaka / Uygulama
Organ nakillerinde (örneğin böbrek nakli), alıcının bağışıklık sistemi yabancı dokudaki doku uygunluk antijenlerini (MHC) hücresel bağışıklık mekanizmalarıyla, özellikle sitotoksik T hücreleri aracılığıyla tanır ve reddetme reaksiyonunu başlatır.
Derin Analiz
Hücresel bağışıklık, özellikle hücre içi patojenlerin (virüsler, bazı bakteriler ve parazitler) ortadan kaldırılmasında ve malign hücrelerin (tümörler) yok edilmesinde anahtar rol oynamaktadır. Adaptif bağışıklık sisteminin bu kolu; antijen sunan hücrelerin (APC) yapıları, T hücre reseptörleri (TCR) ve sitokin salınımı yoluyla karmaşık bir sinyal iletim ağıyla çalışır. Sitotoksik T hücreleri (CD8+), enfekte veya mutasyona uğramış hedef hücreleri doğrudan lizis (parçalama) yoluyla imha ederken, T yardımcı hücreleri (CD4+) bağışıklık kaskadını koordine eder. Bu süreç, nöroendokrin sistem ve stres hormonları (kortizol gibi) ile iki yönlü bir iletişim içindedir.
Etimoloji
Latince 'cellula' (küçük oda, hücre) ve medius (aracılık eden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, immünoloji literatüründe antikorlar yerine doğrudan hücrelerin rol oynadığı bağışıklık yanıtını ifade eder.
Karıştırmayın
Hümoral bağışıklık (B hücreleri ve antikorlar aracılığıyla sıvısal ortamda gerçekleşen yanıt) ile sıkça karıştırılır; hücresel bağışıklık doğrudan hücre temelli yıkım sağlarken, hümoral bağışıklık antikor bazlı nötralizasyon sağlar.