Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ektoterm

Cold-blooded Animal

Tanım

Vücut ısısını kendi metabolik süreçleriyle değil, büyük ölçüde dış çevrenin sıcaklığına bağlı olarak düzenleyen canlı organizma.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar veya doğal yaşam gözlemlerinde, bir çöl kertenkelesinin (sürüngen) sabahın erken saatlerinde doğrudan güneş ışığı alan bir kayaya çıkarak vücut sıcaklığını yükseltmesi ve metabolizmasını avlanmaya hazır hale getirmesi ektotermik termoregülasyonun somut bir örneğidir.

Derin Analiz

Ektotermik organizmalar, metabolik ısı üretimi yerine güneşlenme, gölgeye çekilme veya substrat değişimi gibi davranışsal termoregülasyon mekanizmalarına dayanırlar. Davranışsal bilimler ve karşılaştırmalı fizyoloji bağlamında bu canlıların biyoritimleri, aktivite döngüleri ve enerji bütçeleri, tamamen termal ekolojinin belirlediği dış kısıtlamalara tabidir. İçsel homeostatik mekanizmalar endotermlere kıyasla ısı üretimi açısından minimal düzeydedir; bu durum, çevresel sıcaklık dalgalanmalarına karşı hassasiyet yaratırken aynı zamanda minimum metabolik maliyetle yüksek ekolojik verimlilik sağlar.

Etimoloji

Antik Yunanca 'ἐκτός' (ektós, 'dışarıda, dış') + 'θερμός' (thermós, 'sıcak, ısı') sözcüklerinin birleşimiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Endoterm (vücut ısısını içsel metabolik süreçlerle üreten canlılar) ve poikiloterm (vücut ısısı sabit kalmayan, dalgalanan canlılar). Ektotermler her zaman poikiloterm olmak zorunda değildir; bazı ektotermler çevresel ısıyı davranışsal olarak sabit tutabilir.