Hidrojen İyonu Konsantrasyonu
Hydrogen-ion Concentration
Tanım
Bir maddenin asitlik veya alkalilik derecesini belirleyen ve çözeltideki serbest hidrojen iyonlarının (H+) miktarını ifade eden ölçüm.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun fiziksel egzersiz sırasında kas hücrelerinde laktik asit birikmesiyle birlikte artan hidrojen iyonu konsantrasyonu (pH düşüşü), solunum merkezini uyararak hiperventilasyona (solunum hızının artmasına) ve böylece fazla CO2'in atılarak asit-baz dengesinin kompanse edilmesine neden olur.
Derin Analiz
Biyolojik sistemlerde homeostazın sürdürülmesinde kritik bir fizyolojik parametredir. İnsan vücut sıvılarının pH değeri ortalama 7.4 civarında, yani hafif alkali bir dengede tutulur. Bu dengeden 6.8'in altına düşüş veya 7.8'in üzerine çıkış, enzimatik süreçlerin bozulmasına, protein yapılarının (konformasyon) denatüre olmasına ve hücresel düzeyde toksik tablolara yol açabilir. Nörobiyolojik ve metabolik süreçler, membran potansiyellerinin ve nörotransmitter fonksiyonlarının optimum düzeyde çalışabilmesi için dar bir pH aralığına mutlak suretle bağımlıdır.
Etimoloji
İngilizce 'hydrogen' (Fransızca 'hydrogène', Yunanca 'hydor' [su] + 'genes' [üreten]) + 'ion' (Yunanca 'ienai' [gitmek, hareket etmek]) ve Latince 'concentratio' [merkezileşme] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Titratasitlik ile karıştırılabilir; titratasitlik toplam asit kapasitesini ölçerken, hidrojen iyonu konsantrasyonu yalnızca o anki serbest H+ iyonlarının molaritesini (pH) ifade eder.