Yavruların Yer Değiştirerek Büyütülmesi
Cross-fostering
Tanım
Genetik etkileri erken dönem çevresel deneyimlerden ayırmak amacıyla, farklı ebeveynlere ait yavruların doğum sonrasında karşılıklı olarak değiştirilerek başka ebeveynler tarafından büyütülmesi yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek düzeyde agresif bir fare türüne ait yeni doğmuş yavruların, sakin ve territorial olmayan başka bir fare türünün annesine evlatlık olarak verilmesi ve yetişkinlik dönemindeki agresiflik düzeylerinin hem biyolojik hem de üvey ebeveynleriyle karşılaştırılarak incelenmesi.
Derin Analiz
Bu metodoloji, davranış genetiği ve karşılaştırmalı psikolojide doğa-yetiştirme (nature versus nurture) ikilemini çözmek için kullanılan temel bir deneysel tasarımdır. Yavruların biyolojik ebeveynlerinden erken dönemde ayrılıp başka bir anne-baba (veya tür) tarafından bakılması, fenotipik varyansın ne kadarının genetik mirasa, ne kadarının ise maternal ve çevresel etkilere ait olduğunu izole etmeyi sağlar. Hayvan modellerinde, epigenetik mekanizmaların ve erken dönem bakım kalitesinin stres yanıt sistemleri, nöropeptid salınımı ve agresif davranışlar üzerindeki kalıcı etkilerini göstermiştir.
Etimoloji
İngilizce 'cross' (çapraz, karşılıklı) ve 'foster' (beslemek, bakmak, evlat edinmek üzere büyütmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Germen ve Eski İngilizce kökenlidir.
Karıştırmayın
Evlat edinme (adoption) genellikle insan çalışmaları için kullanılan genel bir sosyolojik ve hukuki terimdir; cross-fostering ise kontrollü deneysel manipülasyonları ve çoğunlukla hayvan modellerini kapsayan metodolojik bir terimdir.