Kapsaisin
Capsaicin
Tanım
Acı biberlerin karakteristik yanma hissinden sorumlu olan, bitkisel kökenli hidrofobik bir alkaloid bileşiktir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik diyabetik nöropati nedeniyle ayak tabanlarında sürekli yanma ve batma hissi tanımlayan bir hastaya, reçete edilen %0.075 oranında kapsaisin içeren topikal krem uygulanır. İlk birkaç kullanımda TRPV1 kanalları aşırı uyarılacağı için lokal bir yanma artışı beklenirken, düzenli kullanım sonucunda P maddesi salınımı azalacak ve hastanın nöropatik ağrı eşiğinde belirgin bir hafifleme görülecektir.
Derin Analiz
Kapsaisin, duyusal nöronlar üzerindeki TRPV1 (Geçici Reseptör Potansiyeli Vanilloid 1) iyon kanallarını seçici olarak aktive eder. Bu reseptör normal şartlarda 43°C üzerindeki zararlı ısı ve mekanik hasar ile uyarılır; dolayısıyla kapsaisin molekülü beyne doğrudan termal bir yanma uyarısı göndererek gerçek bir doku hasarı olmaksızın ağrı sinyali üretir. Periferik sinir uçlarındaki 'P' maddesinin (Substance P) tükenmesine yol açarak uzun süreli analjezik etki gösterdiği için topikal nöropatik ağrı tedavisinde farmakolojik olarak sıklıkla kullanılır.
Etimoloji
Modern Latince 'capsicum' (biber cinsi) sözcüğünden türetilmiştir; kökeni Grekçe 'kapto' (ısırmak, yutmak) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Piperin (karabiberin acılığını veren ve farklı reseptör yollarını kullanan alkaloid) ve mentol (TRPM8 reseptörünü uyararak soğukluk hissi yaratan terpenoid) ile sıklıkla karıştırılır; kapsaisin ise ısı ve ağrı yolağını spesifik olarak hedef alır.