Akrabalı Yetiştirme
İnbreeding
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
İzole bir dağ köyünde nesiller boyunca sadece akraba evliliklerinin yapılması sonucunda, nadir görülen metabolik bir hastalık olan fenilketonüri vakalarının popülasyondaki sıklığının, genel nüfusa oranla çarpıcı biçimde artış göstermesi.
Derin Analiz
Genetik ve davranışsal ekoloji bağlamında akrabalı yetiştirme, homozigotluk oranını yapay veya doğal olarak artıran bir süreçtir. Yakın akraba evlilikleri veya izolasyon altındaki küçük popülasyonlarda, zararlı çekinik alellerin fenotipte ortaya çıkma olasılığı katlanarak artar. Bu durum 'akrabalı yetiştirme depresyonu' (inbreeding depression) olarak bilinen biyolojik maliyete yol açar; üreme başarısında düşüş, bağışıklık zayıflığı ve genetik hastalıklara yatkınlık gözlemlenir. Kurucu etkisi (founder effect) çalışmalarında ve mendelci kalıtım modellerinin izlenmesinde kritik bir model teşkil eder.
Etimoloji
İngilizce kökenli bir bileşik kelime olup, 'in-' (içinde, dahil) ve 'breeding' (üreme, yetiştirme, çiftleştirme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; genetik olarak yakın bireylerin kendi aralarında üremesini ifade eder.
Karıştırmayın
Outbreeding (Çapraz / Akraba dışı üreme) ile sıklıkla karıştırılır; outbreeding genetik çeşitliliği artırırken, inbreeding çeşitliliği daraltır.