Jensenizm
Jensenism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir eğitim politikası uzmanının, dezavantajlı bölgelerdeki okullara yapılan fon artışlarının çocukların akademik başarı test skorlarını neden belirli bir eşiğin ötesine taşıyamadığını açıklamak için Jensen'in zekanın kalıtımsallığına dair deterministik modellerini referans alması.
Derin Analiz
Jensenizm, psikometri, davranışsal genetik ve diferansiyel psikoloji ekseninde 20. yüzyılın son çeyreğinde yoğun tartışmalara yol açmıştır. Arthur Jensen'in 1969 yılında Harvard Educational Review'da yayımlanan 'How Much Can We Boost IQ and Scholastic Achievement?' başlıklı makalesiyle formüle edilen bu yaklaşım, genel zeka faktörünün ($g$) bireyler arası varyansının önemli bir kısmının genetik faktörlere atfedilebileceğini savunur. Teorinin çekirdeğinde, Head Start gibi telafi edici eğitim programlarının çocukların IQ skorlarını kalıcı olarak artıramayacağı iddiası yer alır; çünkü Jensen'e göre zeka, biyolojik sınırları olan kalıtımsal bir kapasitedir. Modern nörobiyoloji ve davranışsal genetik, fenotipik varyansın kalıtılabilirliğini kabul etmekle birlikte, zeka gibi çok genli ve karmaşık fenotiplerin çevresel faktörler, epigenetik modifikasyonlar ve sosyoekonomik dinamiklerle doğrudan etkileşim içinde olduğunu vurgulayarak bu dogmatik ayrımı metodolojik olarak geçersiz kılmaktadır.
Etimoloji
Amerikalı psikometrist ve eğitim psikoloğu Arthur R. Jensen'in soyadından (-izm ekiyle) türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genetik determinizm ile karıştırılır; ancak Jensenizm spesifik olarak grup ortalamaları arasındaki psikometrik zeka farklarına ve eğitim programlarının sınırlarına odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Genetik Determinizm
Genetic Determinism
Canlıların tüm davranışsal ve zihinsel süreçlerinin tamamen bireyin genetik yapısı tarafından yönetildiğini ve çevresel etmenlerin ikincil düzeyde kaldığını öne süren indirgemeci dogma.
İncele
Gen-çevre Etkileşimi
Gene–environment İnteraction
Genetik yatkınlıkların belirli çevresel faktörlerle tetiklenmesi veya baskılanması sonucu fenotipik özelliklerin ya da klinik tabloların ortaya çıkma olasılığını inceleyen biyopsikososyal süreç.
İncele